<meta name="description" content="نشانهشناسی در سینما یعنی تحلیل معناهای پنهان پشت تصاویر، رنگها و قابهای فیلم. در این مقاله با تحلیل فیلم Parasite، مفهوم نشانهها را بررسی میکنیم.">
نشانهشناسی در سینما به زبان ساده | تحلیل فیلمها از نگاه نشانهها
نشانهشناسی یا Semiotics یعنی بررسی معناهایی که از دل نشانهها بیرون میآیند؛ معناهایی که گاهی پشت یک تصویر، یک رنگ یا حتی یک نگاه پنهان شدهاند. در دنیای سینما، فیلمها پر از نشانهاند؛ از طراحی لباس بازیگر تا نور و رنگ قابها.
۱. نشانهشناسی یعنی چی؟
نشانهشناسی، علمیست که به مطالعه نشانهها و معناها میپردازد. سوسور و پیرس از بنیانگذاران این نظریه هستند. در سینما، نشانهشناسی کمک میکند بفهمیم یک حرکت دوربین، دیالوگ یا رنگ چه پیامی دارد.
۲. انواع نشانهها در سینما
آیکون (Icon): شباهت مستقیم دارد. مثل عکس سگ برای خود سگ.
ایندکس (Index): رابطه علتمعلولی دارد. مثل دود و آتش.
سیمبل (Symbol): قراردادیست. مثلاً رنگ سیاه = عزاداری.
۳. نشانهها چطور معنا تولید میکنند؟
نشانهها با نور، صدا، زاویه دوربین معنا میسازند.
۴. تحلیل نمونهای:
نشانهشناسی در پوستر فیلم انگل
فیلم «Parasite» ساخته بونگ جونهو، یکی از نمونههای برجسته در استفاده از عناصر بصری برای بیان مفاهیم اجتماعی و طبقاتی است. در پوستر رسمی این فیلم، لایههای مختلفی از معنا در دل تصویر نهفته شده است. با رویکرد نشانهشناسی پیرس، میتوان این پوستر را از سه منظر آیکن، ایندکس و سمبل تحلیل کرد.
آیکن (Icon):
تصویر شخصیتها و فضای اطراف آنها، بازنمایی مستقیمی از واقعیت درون فیلم است. ترکیب قرارگیری افراد، چهرهها و محیط خانه، آیکنهایی از وضعیت واقعی خانوادهها در فیلم هستند. نگاه شخصیتها به دوربین و سکون فضای تصویر، ما را به درون دنیای داستان میکشاند.
ایندکس (Index):
نوارهای سیاهی که روی چشمهای کاراکترها کشیده شده، ایندکسهایی از پنهانکاری، بحران هویت و مرز مبهم بین دو طبقه اجتماعیاند. همچنین وجود چمنهای سبز و نور طبیعی در قسمت بالایی تصویر، در برابر تاریکی و فضای بستهی بخش پایینی، نشانهای ایندکسی از فاصله طبقاتی و تضاد در زندگی شخصیتهاست.
سمبل (Symbol):
نام فیلم، «Parasite» (انگل)، به خودی خود یک نماد قدرتمند است. واژهای که بهطور نمادین بر رابطهی وابستگی یک طبقه به طبقهی دیگر دلالت دارد. ترکیب رنگ سفید پوستر و چیدمان افراد نیز میتواند نمادی از نظم ساختگی و ظاهری جامعهای باشد که زیر پوست آن، نابرابری و خشونت پنهان شده است.
۵. چرا نشانهشناسی مهمه؟
چون کمک میکنه فیلمها رو عمیقتر ببینیم. چه بازیگر باشی، چه نویسنده، یا فقط یک بیننده جدی، این دیدگاه درک فیلمها رو چند برابر میکنه.
در نهایت میتوان گفت که نشانهشناسی یک لنز جدید برای دیدن سینماست. تمرینش سادهست، فقط باید با دقت نگاه کنیم و بخوایم پشت تصاویر معنا پیدا کنیم.
👇 برام بنویس: تا حالا شده فیلمی ببینی و احساس کنی یه چیزی توش پنهانه؟
